Жетісу облысы

Жетісу облысы — 2022 жылдың 8 маусымында құрылған Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы облысы. Әкімшілік орталығы – Талдықорған қаласы.

Қазақстан облысы
Жетісу облысы
Елтаңбасы
Әкімшілігі
Облыс орталығы	Талдықорған
Аудандар саны	8
Ауылдық округтер саны	113
Қалалық әкімдіктер саны	6
Ауыл саны	352
Әкімі	Бейбіт Исабаев
Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты	8 маусым 2022 жыл
Жер аумағы	118 648 км² (12-ші орын)
Уақыт белдеуі	UTC+5:00
Тұрғындары
Тұрғыны	692 948  адам (2025)(14 орын)
Тығыздығы	5.84 адам/км² (7 орын)
Ұлттық құрамы	қазақтар (76,21%), орыстар (11,91%), ұйғырлар (6,30%), корейлер (1,37%), татарлар (0,99%), басқа ұлт өкілдері (3,22%)
Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды	19
Басқалары
Әкімдіктің мекенжайы	Талдықорған қаласы, Назарбаев даңғылы, №38
Жетісу облысының әкімдігі

Жетісу облысы оңтүстігінде Алматы, солтүстік-батысында Балқаш көлі арқылы Қарағанды, солтүстігінде Абай облыстарымен, шығысында Қытай Халық Республикасымен шектеседі.

Тарихы

2022 жылғы 16 наурызда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев палаталардың бірлескен отырысында Қазақстан халқына Жолдауын жеткізді. Ол Алма-Ата қаласын агломерациялауға қатысты проблемалардың бар екеніне тоқталып, Алматы облысы Жетісу және Алматы облыстары болып екіге бөлуді ұсынды

Облыс 2022 жылғы 8 маусымда Қазақстан Президентінің 2022 жылғы 4 мамырдағы Жарлығына сәйкес құрылған.

Оның орыс тіліне аударылған атауы «Жетісу» дегенді білдіреді және Ресей империясының Жетісу облысы.

Жетісу облысы өз шекарасында 1997 жылы таратылған бұрынғы Талдықорған облысы сәйкес келеді.

Еңбек және табыс

2024 жылғы ІII тоқсанында жұмыссыздар саны 15070 адамды құрады.

Жұмыссыздық деңгейі жұмыс күшіне қарағанда 4,8% құрады.

2024 жылдың 1 желтоқсанында жұмыспен қамту органдарында жұмыссыздар ретінде тіркелгендер саны 13668 адамды құрады немесе жұмыс күшінің санына 4,4 % болып қалыптасты.

2024 жылғы IIІ тоқсанында қызметкерлерге есептелген (кәсіпкерлік қызметпен айналысатын, шағын кәсіпорындарсыз), орташа айлық атаулы жалақы 280464 теңгені құрады, өсім 2023 жылғы IІI тоқсанға 8,0% құрады.

2024 жылғы IIІ тоқсанда нақты жалақы индексі 99,6% болып қалыптасты.

2024 жылғы IІ тоқсанда облыс халқының  орташа жан басына шаққандағы атаулы ақшалай табысы бағалау бойынша 135535 теңгені құрады. 2023 жылғы IІ тоқсанға қарағанда 9,1%-ға жоғары, аталған кезеңге нақты ақшалай табыстың өсу қарқыны – 100,2%.

Әкімшілік бөлінісі, халқының саны

 

Облыстың әкімшілік бөлінісі (2022 жыл)

2024 жылғы 1 қарашаға облыс халқының саны 695,6 мың адамды құрады, соның ішінде қалалықтар 311,6 мың адам (44,8%) , ауылдықтар 384,0 мың адам (55,2%).

Халықтың табиғи өсімі 2024 жылғы қаңтар-қазанға 6222 адамды құрады (өткен жылдың сәйкес кезеңінде 7532 адам).

2024 жылғы қаңтар – қазанда туылғандар саны 10414 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар – қазанға сәйкес 8,3 % азайды), қайтыс болғандар саны 4192 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға сәйкес 1,7 % көбейді).

Теріс көші-қонның айырмасы қалыптасты және -8600 адамды құрады (2023 жылғы қаңтар - қазанға -7380 адам), оның ішінде сыртқы көші-қонда 17 адам (62), ішкі көші қонда -8617 (-7442).

Облыс 8 аудан мен 2 облыстық бағыныстағы қаладан тұрады:

Халқының саны (2009, 2021)

Облыс аудандары мен қалалары	2009	2021	2021 2009-ға пайызбен	Ерлер 2009	Ерлер 2021	2021 2009-ға пайызбен	Әйелдер 2009	Әйелдер 2021	2021 2009-ға пайызбен
Ақсу ауданы	38839	▼37473	96,5	19604	▼19096	97,4	19235	▼18377	95,5
Алакөл ауданы	69398	▲75554	108,9	34836	▲38321	110	34562	▲37233	107,7
Ескелді ауданы	50082	▲52362	104,6	24587	▲26208	106,6	25495	▲26154	102,6
Кербұлақ ауданы	47992	▼45336	94,5	23903	▼23304	97,5	24089	▼22032	91,5
Көксу ауданы	38417	▲41898	109,1	19008	▲20909	110	19409	▲20989	108,1
Қаратал ауданы	47824	▼40525	84,7	23338	▼20680	88,6	24486	▼19845	81
Панфилов ауданы	113059	▲132941	117,6	56266	▲67229	119,5	56793	▲65712	115,7
Сарқан ауданы	41016	▼40259	98,2	20463	▼20271	99,1	20553	▼19988	97,3
Талдықорған қалалық әкімдігі	146844	▲196181	133,6	68086	▲92771	136,3	78758	▲103410	131,3
Текелі қалалық әкімдігі	27122	▲30269	111,6	12793	▲13832	108,1	14329	▲16437	114,7
ЖАЛПЫ САНЫ	620593	▲692798	111,6	302884	▲342621	113,1	317709	▲350177	110,2

Экономика

2024 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 781 003,4 млн. теңгені құрады. 2023 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 6,2 % өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 33,5%, қызметтер көрсету – 53,1% құрады.

Тұтыну баға индексі 2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 107,5% құрады.

Азық-түлік тауарларының бағасы – 6,8%, азық-түлік емес тауарлардың – 4,7%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы – 12,8% өсті.

2024 жылдың қарашасын 2023 жылдың желтоқсанмен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 4,0%.-өсті.

2024 жылғы қаңтар- қарашада бөлшек сауда көлемі 257 344,0 млн.теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 20,4%-ға көп.

2024 жылғы қаңтар- қарашада көтерме сауда көлемі 525 308,9 млн. теңгені құрады немесе 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34,8% көп.

Алдын ала деректер бойынша 2024 жылғы қаңтар- қазанда ЕАЭО елдерімен өзара 111 648,8 млн. АҚШ долларын құрап, 2023 жылғы қаңтар- қазанмен салыстырғанда 11,9% азайды, оның ішінде экспорт – 63 953,7 млн. АҚШ долларын (22,2% аз), импорт – 47 695,1 млн. АҚШ долларын құрады (7,0% көп).

2025 жылғы қаңтар-маусымдағы жалпы өңірлік өнім көлемі қолданыстағы бағамен 957421,0 млн. теңгені құрады. 2024 жылғы қаңтар-маусыммен салыстырғанда нақты ЖӨӨ 8,7% өсті. ЖӨӨ құрылымында тауарларды өндіру үлесі 31,9%, қызметтер көрсету – 58,5% құрады.

Тұтыну баға индексі 2025 жыл қарашаны 2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 111,7% құрады.

Азық-түлік тауарларының бағасы – 12,1%, азық-түлік емес тауарлардың – 12,4%, халыққа көрсетілетін ақылы қызметтердің бағасы –10,0% өсті.

2025 жыл қарашаны   2024 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда өндіруші кәсіпорындардың өнеркәсіп өнімдерінің бағалары 7,2%-өсті.

2025 жылғы қаңтар-қарашада бөлшек сауда көлемі 293 844,9 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,5% -ға көп.

2025 жылғы қаңтар-қарашада көтерме сауда көлемі 570 411,5 млн. теңгені құрады немесе 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 0,4% -ға көп

Алдын ала деректер бойынша 2025 жылғы қаңтар-қазанда ЕАЭО елдерімен өзара сауда 107 893,6 мың АҚШ долларын құрап, 2024 жылғы қаңтар-қазанда салыстырғанда 5,1% азайды, оның ішінде экспорт – 54 256,8 мың АҚШ долларын (17,3% төмен), импорт – 53 636,8 мың АҚШ долларын құрады (10,3% төмен).

Әкімдері

1. Бейбіт Өксікбайұлы Исабаев (11.06.2022 бастап)