Қарашай-малқар тілі (къарачай-малкъар тил) — қарашайлар мен малқарлар сөйлейтін, түркі тілдері жанұясына жататын қыпшақ тілдерінің бірі. Оның екі диалектісі бар, айырмашылығы — қарашайлар /tʃ/ және /ʒ/, ал малқарлар /ts/ және /z/ деген екі дыбысты қолданады.
| Қарашай-Малқар Къарачай-Малкъар/Qaraçay-Malqar | ||
|---|---|---|
| Сөйлеу орны: | Ресей | |
| Аумағы: | Қабарда-Балқария, Қарасай-Шеркесия | |
| Барлық сөйлеушілері: | 400,000 | |
| Тіл ұясы: | Алтай (даулы) Түркі Қыпшақ Құман-Қыпшақ Қарашай-Малқар | |
| Жазу әдісі: | Кириллица | |
| Тіл белгілері | ||
| ISO 639-1: | ешқандай | |
| ISO 639-2: | krc | |
| ISO 639-3: | krc
| |
| Құлақтандыру: Бұл бетте IPA фонетикалық юникод нышандары болуы мүмкін. | ||
Түркі тілдерінің қыпшақ тобына жатады. Негізінен Ресей Федерациясының Қарашай-Шеркес және Қабарда-Балқар республикаларында таралған. Осы екі республиканың мемлекеттік тілі болып табылады. Ресейде 303 мың адам сөйлейді (2002). Қазіргі жазуы кириллицаға негізделген.
Әліпбиі
Қазір қолданылстағы қарашай-балқар әліпбиі;
| А а | Б б | В в | Г г | Гъ гъ | Д д | Дж дж | Е е |
| Ё ё | Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Къ къ | Л л |
| М м | Н н | Нг нг | О о | П п | Р р | С с | Т т |
| У у | Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | ъ |
| Ы ы | ь | Э э | Ю ю | Я я |
Мысалдар
| Қазақша | Қарашай-балқарша (кирил) | Қарашай-балқарша (latın) |
|---|---|---|
| Сәлеметсіз бе! | Кюнюгюз ашхы болсун! | Künügüz aşhı bolsun! |
| Қалайсыз? | Къалайсыз? | Qalaysız? |
| Сенің атың кім? | Сени атынг къалайды? | Seni atıñ qalaydı? |
| Сенің жасың нешеде? | Санга ненча джыл болады? | Saña nença cıl boladı? |
| Кешіріңіз! | Кечериксиз! | Keçeriksiz! |
| Бала шөлмекті сындырды. | Джашчыкъ шышаны сындырды. | Caşçıq şışanı sındırdı! |
Сандар
- 0. ноль
- 1. бир
- 2. эки
- 3. юч
- 4. тёрт
- 5. беш
- 6. алты
- 7. джети
- 8. сегиз
- 9. тогъуз
- 10.он
Сілтемелер
- "[1] Ethnologue"
уикипедия, вики, энциклопедия, кітап, мақала, оқу, тегін жүктеу, Қарашай-балқар тілі туралы ақпарат. Қарашай-балқар тілі деген не? Қарашай-балқар тілі нені білдіреді?